Podróże szlakiem alkoholu – Austria

Austria budowała swoją winiarską tożsamość w cieniu słynnych winnic Francji i Włoch, ale stworzyła coś zupełnie wyjątkowego. Każdy region tego kraju kryje własne skarby: od białych win, przez aromatyczne destylaty, aż po nastrojowe karczmy winiarskie. Wyrusz z nami w podróż po austriackich piwnicach, ogródkach Heurigen i alpejskich destylarniach!

Choć Austria nie może równać się z Francją pod względem powierzchni winnic, zdecydowanie wyróżnia się na światowej mapie winiarskiej. Uprawy ciągną się wzdłuż modrego Dunaju, wspinają na strome alpejskie zbocza i rozpościerają na słonecznych wzgórzach Burgenlandu. Ten niewielki kraj potrafi zaskoczyć świeżością wina o niespotykanej głębi smaku.

Tradycja austriackiego winiarstwa sięga ponad dwóch tysięcy lat wstecz. Dzisiejsi producenci po mistrzowsku łączą historyczne metody z najnowocześniejszymi technologiami, stawiając jakość ponad masową produkcję. Ze względu na ograniczoną podaż, większość butelek trafia na rodzimy rynek. Dlatego znalezienie autentycznego austriackiego wina poza granicami kraju przypomina odkrycie prawdziwego skarbu.

Co ciekawe, Austria jest jednym z niewielu krajów europejskich, w których powierzchnia winnic systematycznie rośnie. Podczas gdy w wielu tradycyjnych regionach winiarskich areały się kurczą, Austriacy konsekwentnie powiększają swoje uprawy, kładąc szczególny nacisk na rolnictwo ekologiczne i biodynamiczne.

W 2002 roku Austria wprowadziła nowatorski model DAC (Districtus Austriae Controllatus), rewolucjonizując sposób klasyfikacji win. Nowe regulacje skupiły się na regionalnym charakterze trunku zamiast na samej odmianie winogron. Każdy obszar objęty tym oznaczeniem określa własne, ścisłe standardy dotyczące dozwolonych szczepów, metod produkcji oraz profilu smakowego.

Pionierem zmian został region Weinviertel, który w 2003 roku ustanowił standardy dla flagowego austriackiego szczepu – Grüner Veltliner. Obecnie funkcjonuje 17 regionów DAC, a każdy z nich ma unikalną specyfikację. Certyfikacja gwarantuje, że wino wiernie odzwierciedla charakter swojego terroir, pozwalając rozpoznać miejsce pochodzenia po samym smaku.

Aby uzyskać prestiżowe odznaczenie, winiarze muszą spełnić rygorystyczne kryteria. Wina przechodzą wieloetapową degustację przeprowadzaną przez niezależne komisje ekspertów. Wprowadzenie tych zasad znacząco podniosło międzynarodową renomę austriackich win i pomogło konsumentom lepiej orientować się w bogatej ofercie rynkowej.

Gdyby Austriak miał wskazać swoje narodowe wino, bez wątpienia byłby nim Grüner Veltliner. Ten szczep zajmuje ponad 30% całkowitej powierzchni upraw w kraju i cieszy się niesłabnącą popularnością zarówno wśród lokalnych mieszkańców, jak i koneserów na całym świecie. Jego profil łączy świeżość z nutami białego pieprzu, zielonych jabłek i cytrusów – jest po prostu niepowtarzalny. Najwybitniejsze Grünery rodzą się w Wachau. Tamtejsza twarda, kamienista gleba sprawia, że wina zyskują niemal słony posmak, który koneserzy nazywają materialnością.

Grünery odznaczają się niezwykłym potencjałem starzenia. Podczas gdy większość białych win należy spożyć w ciągu 2-3 lat, te potrafią ewoluować przez dekady. Z czasem ich pieprzna zadziorność ustępuje miejsca nutom miodowym i orzechowym, a wino nabiera głębokiej, złocistej barwy i eleganckiej, oleistej tekstury. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o tym, jak czas wpływa na alkohol, przeczytaj na naszym blogu artykuł „Czy alkohol się starzeje? Które gatunki zyskują na czasie, a które tracą?”.

Malownicza dolina Dunaju, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, zachwyca winnicami wspinającymi się na strome, kamieniste tarasy. Region ten słynie z wybitnie wytrawnych win białych. Tutejsi winiarze kultywują również znakomite Rieslingi, które swoją jakością śmiało dorównują najlepszym niemieckim odpowiednikom. Winiarze z Wachau wprowadzili własny system klasyfikacji, oparty na dojrzałości owoców i zawartości alkoholu:

• Steinfeder to propozycje najlżejsze i bardzo subtelne.
• Federspiel mają średnią moc i wydają się najpełniejsze
• Smaragd oznacza pełne, potężne trunki o ogromnym potencjale leżakowania

Burgenland znany jest przede wszystkim z win czerwonych. W tym wschodnim regionie króluje Zweigelt – autochtoniczny szczep, z którego powstają pełne, owocowe wina o wyraźnych nutach wiśni i śliwek. Burgenland słynie też z niezwykłych winogron dotkniętych szlachetną pleśnią, będących bliskimi krewnymi słynnego węgierskiego Tokaju.

Specyficzny mikroklimat płytkiego jeziora Neusiedl stwarza idealne warunki dla rozwoju Botrytis cinerea. Poranne mgły dostarczają winogronom niezbędnej wilgoci, a popołudniowe słońce osusza owoce, pozwalając pleśni rozwijać się w kontrolowany sposób i naturalnie koncentrować cukier w jagodach. Austriackie wina deserowe, zwłaszcza te z kategorii Trockenbeerenauslese, należą dziś do najdroższych na świecie.

Styria, nazywana „Austriacką Toskanią”, jest położona na południu kraju. Zachwyca łagodnymi wzgórzami i tradycyjnymi, rodzinnymi winnicami. Dominują tu świeże aromatyczne wina białe, na czele z Sauvignon Blanc, uznawanym za prawdziwy styryjski specjał. Lokalne trunki mają wyczuwalną kwasowość i wyrazisty bukiet.

Styria słynie również z różowego wina Schilcher, wytwarzanego z endemicznej odmiany Blauer Wildbacher. Ten wyjątkowo wytrawny i orzeźwiający klasyk o intensywnej barwie idealnie komponuje się z tradycyjną kuchnią regionu, w której króluje słynny olej z pestek dyni.

Żadna podróż do Austrii nie byłaby kompletna bez wizyty w Heurigerze, tradycyjnej karczmie winiarskiej. Te rodzinne gospody, szczególnie popularne w okolicach Wiednia, serwują młode wino z ostatniego sezonu oraz proste, wyśmienite dania lokalnej kuchni. Charakterystyczna gałązka sosny lub bluszczu, zawieszona nad wejściem (tzw. Buschen) sygnalizuje, że lokal jest otwarty dla gości.

Atmosfera Heurigerów z miejsca urzeka i zapada w pamięć. Goście zasiadają przy długich, drewnianych stołach, degustują wino prosto z beczki i delektują się wiejskimi przysmakami. Wiosną i jesienią można tu spróbować Sturmu – młodego, wciąż fermentującego moszczu o mętnym wyglądzie i lekko musującym charakterze. Ten trunek od wieków łączy pokolenia Austriaków przy wspólnym stole.

Tradycja ta sięga 1784 roku, kiedy cesarz Józef II wydał słynny dekret zezwalający winiarzom na sprzedaż własnych wyrobów bezpośrednio w ich posiadłościach. Nazwa pochodzi od słowa heurig, oznaczającego w lokalnym dialekcie „tegoroczny”. Choć dziś wiele lokali funkcjonuje przez cały rok, wciąż dbają one o zachowanie autentycznego klimatu i serwowanie tradycyjnego menu.

W alpejskich regionach Austrii od pokoleń powstają wyjątkowe destylaty owocowe, znane jako sznapsy (Schnaps). W przeciwieństwie do zagranicznych odpowiedników austriackie wersje są czyste i niesłodzone. Dzięki temu zachowują intensywny aromat owoców.

Do najpopularniejszych odmian należą:

• Marillenschnaps – destylat z moreli o aksamitnym, „słonecznym” charakterze; specjalność doliny Wachau.
• Williamsbirne – sznaps gruszkowy o delikatnym, kwiatowym aromacie przypominającym letni sad.
• Zwetschgenschnaps – destylat śliwkowy, w smaku bliższy polskiej śliwowicy, ale bardziej elegancki i subtelny.

Wyjątkowym austriackim specjałem jest Zirben, czyli likier wytwarzany z młodych szyszek sosny limby (Pinus cembra). Ten ciemnoczerwony trunek ma słodko-żywiczny smak i często jest serwowany jako digestif po obfitym posiłku. Górale od wieków wierzą, że szyszki limby wspomagają trawienie i dodają energii w czasie wędrówek po szlakach.

Produkcja prawdziwego sznapsa wymaga mistrzostwa i cierpliwości. Owoce zbierane są w szczytowym momencie dojrzałości, a po kilkutygodniowej fermentacji destyluje się je w tradycyjnych miedzianych alembikach. Najszlachetniejsze trunki powstają w małych, rodzinnych manufakturach w Tyrolu i Vorarlbergu. Tam każda butelka powstaje ręcznie według receptur przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

Austria pielęgnuje niezwykle bogatą tradycję piwowarską. Lokalne browary warzą znakomite lagery i piwa pszeniczne, choć często pozostają w cieniu niemieckich dokonań, reprezentują światowy poziom. Symbolem tutejszej tradycji jest wiedeński Märzen. To lekkie piwo o karmelowym profilu. Idealnie gasi pragnienie w upalne dni i doskonale komponuje się z treściwą austriacką kuchnią.

W ostatnich latach Austria przeżywa prawdziwy boom na piwa kraftowe. Małe, rodzinne browary eksperymentują z nowymi stylami i smakami. Prawdziwą mekką piwną jest Wiedeń. Działają w nim dziesiątki pubów i mikrobrowarów oferujących autorskie kreacje.

Podróż po Austrii to niezapomniane doświadczenie smakowe. W sklepach z alkoholami Cortez czekają starannie wyselekcjonowane austriackie wina i inne trunki. Nasi doradcy pomogą Ci wybrać butelkę idealną na każdą okazję i opowiedzą historię ukrytą w każdym kieliszku. 

Zapraszamy do odkrywania winiarskich skarbów Austrii razem z nami!